Ăслӑлӑх публикацийӗсен этики

Ăслӑлӑх журналӗн редакци коллегийӗ хӑйӗн ӗҫне ӑслӑлӑх публикацийӗсен тӗнчери этика правилисемпе туса пырать; вӗсене Ăслӑлӑх публикацийӗсен этики комитечӗ тӗплӗн ҫырса хӑварнӑ (COPE), публикацисене вырнаҫтарнине тӗрӗслени ҫине таянса, ҫавӑн пекех ӗҫсене пичетленипе ҫыхӑннӑ тӗрӗс мар практикӑн рискӗсене чакарасшӑн.

Ал ҫырӑва панӑ чухне авторӑн этика принципӗсем

Публикацишӗн ал ҫырӑва панӑ автор ҫак принципсемпе ертӗнмелле:

  • янӑ ӗҫсенче тунӑ тӗпчевсен тӗрӗс результатӗсем пулмалла;
  • авторсем оригинал материалсем памалла; ыттирен илнӗ пайсемшӗн пӗрремӗш ҫӑлкуҫа яланах кӑтартмалла; йӗркелемен цитатӑсем пулма юрамасть, ӑслӑлӑх ӗҫӗнче нумай ӗлӗкхи текст илни те, тулли плагиат та килӗшӳллӗ мар;
  • статьяри тӗпчев темине аталантарма пулӑшнӑ мӗнпур ҫынсене палӑртни — кирлӗ услови;
  • урӑх журналта пичетленнӗ е пичетленесшӗн пӑхса тухакан ал ҫырӑва каллех пани юрамасть;
  • ӗҫре тӗрӗс марлӑх е йӑнӑш тупӑнсан редакцие вӑхӑтра пӗлтермелле.

Рецензент ӗҫӗнчи этика принципӗсем

Рецензент ӗҫӗ ӑслӑлӑх ӗҫӗсене экспертланинче пысӑк вырӑн йышӑнать, ҫавӑнпа вӑл ҫак принципсене яланах пӑхӑнмалла:

  • хӑйӗн квалификацийӗ палӑртнӑ тӗпчеве пӑхса тухма ҫителӗксӗррине е рецензилени вӑхӑтне упрайманнине сисекен рецензент редакцие маларах пӗлтермелле;
  • рецензент конфиденциальность условисене пӑхӑнмалла: ӗҫе вӑй ҫук ҫынсене паллашма тата сӳтсе яварма пама юрамасть;
  • статьяри пичетленмен даннӑйсене авторӑн ҫыруллӑ килӗшӗвӗсӗр харпӑр тӗллевсемпе усӑ курма юрамасть;
  • тӗпчеве ытти ӗҫсемпе пӗр пекки тупӑнсан рецензент редакцие часрах пӗлтермелле;
  • ӑслӑлӑх ӗҫӗ ҫине хаклав айккисӗр тата объективлӑ пулмалла, комментарисем аргументлӑ пулмалла. Автор ҫине харпӑр критика тунине категорически чарнӑ.

Редакторпа издательӗн професси этики

Редакци журналра автор ӗҫӗсене вырнаҫтарнӑшӑн яваплӑ, ҫавӑнпа ҫак принципсене хытӑ тытса пырать:

  • ӗҫе пичетлеме ирӗк панине редакци статьюри материалсен тӗрӗслӗхӗпе тата унӑн ӑслӑлӑх пӗлтерӗшӗпе тӗпе хурса йышӑнать;
  • редакци пайӑн е тулли плагиат пулакан статьясене пичетлеме ирӗк памалла мар;
  • пичетлес е пичетлемелле мар тесе йышӑннӑ чухне расӑпа, полапа, тӗн шухӑшӗпе, тухӑҫпа, гражданлӑхпа тата политика ӗненӗвӗпе дискриминаци тума юрамасть;
  • редакци пӑхса тухасшӑн янӑ пичетленмен материалсен конфиденциальноҫне упрама гарантия парать;
  • редакци ҫуралакан конфликтсене хутшӑнмалла тата вӗсене татса памалли мерӑсене илелле.