д-р филол. наук, директор
doctor of philological sciences, principal
д-р филол. наук, директорĕ
в статье рассматривается этимология топонима Шигали. Распространение чувашских названий населенных пунктов по мере продвижения и миграции чувашей с низовья Волги до Дикого поля. Фиксируются заимствованные элементы в чувашском языке из арабского, марийского языков. Выявление ряда исторических сведений на основании архивных источников позволяет рассматривать историко-этимологическую ветвь распространённости ойконима Шигали в разных лексических вариациях и фонетических вариантах. Рассмотрены также материалы по топонимике Чувашского края с точки зрения разных ученых. Ключевая цель исследования, которое описывается в данной статье, проста – «читать» историю своего родного края на языке топонимии весьма интересно. Каждый читает ее по мере своих возможностей – кто по народному, кто по научному. Чтобы действительно правильно ее понять, необходим комплексный исторический анализ и классификация топонимов. Богат и красноречив язык нашей родной земли и человеку, умеющему читать топонимию, он может рассказать бесконечно много интересного.
the article considers the etymology of the toponym Shigali. the spread of chuvash names of settlements as the chuvashes move from the lower reaches of the Volga to the Wild Field. Borrowed elements in the Chuvash language from Arabic, Mari languages are fixed. The identification of a number of historical data on the basis of archival sources allows us to consider the historical and etymological branch of the prevalence of the Shigali oikonym in different lexical variations and phonetic variants. Materials on toponymy of the Chuvash region from the point of view of different scientists are also considered. The key goal of the study, which is described in this article, is simple - to "read" the history of native land in the language of toponymy is very interesting. Everyone reads it as far as possible – who as a simple man, who as a scientific. To understand it correctly, a complex historical analysis and classification of toponyms is needed. The language of our native land is rich and eloquent and a person who can read toponymy, it can tell infinitely many interesting things.
Статьяра Шăхаль топонимăн этимологине, чăвашсем Атăлăн анат енчен пĕр вырăнтан тепĕр вырăна Ют çĕрелле куçнă май чăвашла панă ял ячĕсем мĕнле йĕр хăварса пынине пăхса тухнă. Чăваш чĕлхине араб тата мари чĕлхисенчен кĕнĕ пайрăмсене палăртнă. Архив материалĕсене тишкерсе истори факчĕсене палăртни Шăхаль ойконимăн лексика тата фонетика варианчĕсем епле сарăлнин историпе этимологи çул-йĕрне тупма май парать. Çакăнпа пĕрлех, Чăваш енĕн топонимика материалне ку е вăл ученăй еплерех ăнлантарнине те кăтартнă. Статьяра çырса панă тĕпчевĕн тĕп тĕллевĕ ансат – тăван ен культурин историне топонимсем çине таянса каласа пама йывăр маррине кăтартасси. Кашни çын мĕн вуланине хăйĕн тавра курăмĕ витĕр кăларать: пĕри – ахаль çын пек, тепри – ăслăлăх çынни пек. Тăван ен историне лайăх пĕлес тесен топоними материалне истори енчен тишкерсе ушкăнламалла. Пирĕн тăван ен халăхĕн чĕлхи пуян, пуплевĕ илемлĕ. Çавăнпа та топонимсене ăнланса вулакан çынна кăсăк пулăмпа фактсем çинчен нумай пĕлме май пур.