канд. пед. наук, доцент, доцент
candidate of pedagogic sciences, associate professor, associate professor
канд. пед. наук, доцент, доценчĕ
эпистолярное наследие выдающегося педагога-просветителя Ивана Яковлевича Яковлева (1848-1930) представляет собой уникальное явление в культуре чувашского народа. В нем определенным способом выражается образ многогранной личности И.Я. Яковлева, более полувека неустанно работавшего на ниве просвещения и школьного образования сородичей. Особый исследовательский интерес среди множества писем И.Я. Яковлева вызывают строки, связанные с жизнью его собственной семьи. Изучение эпистолярного наследия И.Я. Яковлева показало, что семья имела огромное значение в его жизни. Он всегда стремился создавать и сохранять в семье атмосферу человеческих отношений, основанных, прежде всего, на духовно-нравственных добродетелях. Показательными в этой связи являются письма И.Я. Яковлева своему старшему сыну Алексею Ивановичу Яковлеву (1878-1952). На основе анализа писем педагога-просветителя А.И. Яковлеву раскрывается в некотором роде характер взаимоотношений взрослых и детей в семье, выделяется мир ценностей, лежащих в основе ее жизнедеятельности. К таковым можно отнести отношения взаимной любви и уважения родителей и детей, доброту и чуткость к окружающим людям, ответственность и заботу о близких, благодарность за счастье быть частью большой семьи, бесценные часы совместного семейного общения.
the epistolary legacy of the outstanding educator Ivan Yakovlevich Yakovlev (1848-1930) is a unique phenomenon in the culture of the Chuvash people. It expresses in a certain way the image of the multifaceted personality of I.Ya. Yakovlev, who worked tirelessly in the field of education and school education of his compatriots for more than half a century. This is evidenced by the results of scientific research by famous scientists G.N. Volkov, V.D. Dimitriev, N.G. Krasnov, G.N. Plechov, I.V. Pavlov, etc. Of particular research interest among the many letters of I. Ya. Yakovlev are lines related to the life of his own family. The study of the epistolary heritage of I. Ya. Yakovlev showed that the family was of great importance in his life. He has always sought to create and maintain an atmosphere of human relations in the family, based primarily on spiritual and moral virtues.
Чаплă педагог тата çутта кăларакан Иван Яковлевăн (1848-1930) аса илӳ эткерĕ вăл чăваш халăх культуринчИ сайра йышши пуянлăх пулса тăрать. Унта хăйĕн йăхташĕсене çутта кăларас тесе çур ĕмĕр тăрăшнă тата нумай енлĕ аталаннă И.Я. Яковлевăн сăнарĕ хăйне майлă палăрать. И.Я. Яковлевăн нумай çырăвĕнче хăйĕн кил-йышĕ çинчен калакан йĕркесем тĕпчевшĕн уйрăм кăсăклăх çуратаççĕ. И.Я. Яковлевăн çыру эткерне тĕпчени пирĕн çутта кăлараканăн пурнăçĕнче çемье пысăк вырăн йышăннине кăтартать. Иван Яковлевич кил-йышра чи малтан чун-чĕм тата кăмăл-сипет енĕпе ырă хутшăнусем пулччăр тесе яланах тăрăшнă. Ку енчен И.Я. Яковлевăн аслă ывăлĕ Алексей Яковлевич Яковлев (1878-1952) патне çырнă çырăвĕсем кăтартуллă пулса тăраççĕ. Çутта кăларакан тата педагог хăйĕн ывăлĕ патне çырнă çырусене тишкернĕ май çемьере аслисемпе ачисем хушшинче еплерех хутшăнусем пулнине, йыш пурнăçпа ĕçре мĕне пысăка хурса хакланине ăнланса илетĕн. Çав хаклăхсем шутне аслисемпе ачисем пĕр-пĕрне юратнипе хисепленине, ытти çынсемпе ырă кăмăллă та тимлĕ пулнине, çывăх çынсемшĕн яваплăх туйнине, вĕсене асăрхаса тимленине, пысăк кил-йышăн пайĕ пулнăшăн, пĕтĕм çемьепе хутшăнса ирттернĕ хаклă сехетсемшĕн телей туйнине кĕртмелле.