соискатель, старший преподаватель
degree-seeking student, senior lecturer
соискатель, аслӑ преподаватель
д-р пед. наук, д-р , профессор
doctor of pedagogic sciences, doctor , professor
д-р пед. наук, д-р , профессор
старший преподаватель
в статье представлен ретроспективный анализ различных подходов к проблеме адаптации обучающихся в интерактивной образовательной среде. В каждом из проанализированных подходов выделена специфика адаптации обучающихся к условиям интерактивной образовательной среды. Целью статьи является анализ теории и практики адаптации обучающихся к интерактивной образовательной среде. Сравнительный анализ различных научных подходов к проблеме адаптации обучающихся в образовании позволил определить педагогические процессы как синергетические системы, в которых постоянно создаются неустойчивые, неожиданные и непредсказуемые ситуации, требующие адекватной и оперативной реакции обучающихся. Рассмотрение педагогических процессов как синергетических систем выводит на необходимость использования в учебном процессе интерактивных образовательных технологий. В условиях интерактивной образовательной среды адаптация проявляется не в традиционной академической форме, а приобретает форму преадаптации, которая требует от обучающихся оперативно искать, строить и регулировать свое отношение и поведение в изменяющихся условиях образовательной среды. На основе проведенного анализа динамики развития интерактивных технологий обучения экспериментальным путем разработаны и обоснованы смыслосозидающие учебные технологии, позволяющие создавать в образовательном процессе необходимые условия. Предлагаемые в статье смыслосозидающие образовательные технологии являются новым направлением развития интерактивной образовательной среды, а их использование в образовательной практике может значительно повышать адаптируемость обучающихся.
the article provides a retrospective analysis of various approaches to the adaptation of students in an interactive educational environment. The characteristics of each of the analyzed approaches highlight the specifics of students' adaptation to the conditions of an interactive learning environment. The purpose of the article is to analyze the theory and practice of students' adaptation to an interactive educational environment. A comparative analysis of various scientific approaches to the adaptation of students to the educational process has allowed us to define pedagogical processes as synergetic systems in which unstable, unexpected and unpredictable situations are constantly created that require an adequate operational response from students. Consideration of pedagogical processes as synergetic systems leads to the need to use interactive educational technologies in the educational process. In an interactive educational environment, adaptation does not manifest itself in a traditional academic form, but takes the form of preadaptation, which requires students to quickly search, build and regulate their attitude and behavior, adequately changing the conditions of the educational environment. Based on the analysis of the dynamics of the development of interactive learning technologies in the study, meaning-creating educational technologies have been experimentally developed and substantiated, allowing creating conditions in the educational process for the openness of thoughts, ideas and meanings of students and the phenomena studied and knowledge about them. The educational technologies proposed in the article are a new direction in the development of an interactive educational environment, and their use in educational practice can significantly increase the adaptability of students to the educational environment.
Статьяра интерактивлӑ (нумай енлĕ) вӗренӳ хутлӑхӗнче вӗренекенсене адаптацилемелли тӗрлӗ майсене ретроспективлӑ тишкерме палӑртнӑ. Тишкерекен майсенчен кашнинчех интерактивлӑ вӗренӳ хутлӑхӗн условийӗсене хӑнӑхакан çамăксен адаптаци уйрăмлăхне палăртнă. Вĕренĕвĕн нумай енлĕ технологийĕсене вĕренекенсем еплерех хăнăхнин теорийĕпе практикине тишкересси статья тĕллевĕ пулать. Вӗренекен çамрăксем вӗренӳ процесне еплерех хăнăхнине тӗрлӗ ӑслӑлӑх меслечĕсене танлаштарса тишкерни педагогика процесӗсене синергетика системисем пек палӑртма май парать, вӗсен тытăмĕнче яланлăха ҫирӗпленмен, кӗтмен ҫӗртен сиксе тухакан тата маларах палăртса хума çук лару-тӑру йӗркеленет, вĕсем вӗренекенсенчен адекватлӑ тата оперативлӑ реакци ыйтаççĕ. Педагогика процесӗсене синергетика системисем пек пӑхни вӗренӳ процесӗнче интерактивлӑ вӗрентӳ технологийӗсене усӑ курма хистет. Интерактивлӑ вӗренӳ хутлӑхӗн условийӗсенче хăнăху йӑлана кӗнӗ академилле формăпа мар, преадаптаци формипе палӑрать. Вӑл вӗренекенсене вӗренӳ хутлӑхӗн улшӑнакан условийӗсенче хӑйсен хутшӑнӑвне, тыткаларӑшне оперативлӑ шырама, калăплама тата йӗркелеме ыйтать. Вӗренĕвĕн интерактивлӑ технологийĕсен аталанӑвӗн динамикине эксперимент ирттерсе тĕпченин пĕтĕмлетĕвĕсене шута илсе шухăш-пĕлтерĕше ăнланма пулăшакан (вĕсен тӗп элеменчӗ – пӗлӳ, пĕлме тăрăшакан çын унӑн тупсӑмне, тытӑмне, тĕп шухăшне, сиенне тата хӑйӗн пурнӑҫӗнчи вӗренӳ вырăнĕпе пӗлтерӗшне палӑртни), вӗренӳ процесӗнче кирлӗ условисем йӗркелеме май паракан вӗренӳ технологийӗсене хатӗрленĕ тата ăнлантарнă. Статьяра сӗнекен вӗрентӳ технологийӗсем нумай енлĕ вӗренӳ хутлӑхне аталантармалли ҫӗнӗ ҫул-йӗр пулса тӑраҫҫӗ, вӗсемпе вӗренӳ практикинче усӑ курни вара вӗренекенсен адаптациленес шайне самай ӳстерме пултарать.