канд. пед. наук, доцент
candidate of pedagogic sciences, Associate Professor
канд. пед. наук, доцент
в современном обществе семья является важным компонентом общечеловеческой культуры, сохраняющим традиционные национальные ценности. Актуальность нашего исследования состоит в том, что в условиях происходящих социальных изменений, приводящих к росту национального самосознания, возвращению к истокам, разрушению стереотипов, изменению отношения к семейным ценностям, необходимо сохранить понимание семьи как традиционного социального института. В связи с этим большое значение имеет изучение пословиц и поговорок, отражающих общечеловеческие и национальные семейные ценности. Цель исследования состоит в выявлении и обосновании традиционных семейных ценностей в воспитании подрастающего поколения в современных чувашских семьях. В статье рассматриваются традиционные семейные ценности как фундамент крепкой и дружной семьи. Анализ чувашских пословиц и поговорок о семейной жизни и семейных отношениях в статье свидетельствует о том, что чуваши высоко ставят семейные ценности, основанные на национальных культурах и традициях. Наши практические исследования показывают, что привязанность детей к родителям все больше ослабевает. Непонимание поведения своих детей объясняется следующими причинами: 1) отсутствие у родителей фундаментальных педагогических знаний и умений; 2) предание родителями забвению основ воспитания в чувашской семье, опирающихся на духовно-нравственные ценности. Автор утверждает, что изучение основ этнической педагогики родителями даст положительные результаты в воспитании детей. В статье применялись как общетеоретические методы, включающие анализ психолого-педагогической литературы по рассматриваемой теме, в том числе энциклопедической и справочной литературы, фольклорных произведений, так и эмпирические методы, включающие педагогическое наблюдение, использование анкет и опросов, обобщение этнопедагогического опыта. Проведена экспериментальная работа по определению нравственного потенциала традиционных семейных ценностей в чувашской семье. Автор приходит к выводу, что чувашские семьи сохранили национальные обычаи и традиции, которые они унаследовали от своих предков, чтобы в дальнейшем передать следующим поколениям в качестве общего ориентира в своей семейной жизни.
in modern society, the family is an important component of universal culture that preserves traditional national values. In the conditions of ongoing social changes leading to the growth of national self-consciousness, return to the roots, destruction of stereotypes, change of attitude to family values, it is necessary to preserve the understanding of the family as a traditional social institution. In this regard, the study of proverbs and sayings reflecting universal and national family values is of great importance. The aim of the study is to identify and substantiate family values in the upbringing of the younger generation in modern Chuvash families. The article considers traditional family values as the foundation of a strong and friendly family. The analysis of Chuvash proverbs and sayings about family life and family relations in the article shows that the Chuvash people place family values highly, brought up on national cultures and traditions. Our practical research shows that children's attachment to their parents is increasingly weakening. The lack of understanding of their children's behavior is explained by the following reasons: 1) parents' lack of fundamental pedagogical knowledge and skills; 2) parents' neglecting the basics of Chuvash family upbringing based on spiritual and moral values in the upbringing of their children. The author argues that the study of the basics of ethnic pedagogy will give positive results in the upbringing of children. The article used both general theoretical methods, including both the analysis of psychological and pedagogical literature on the topic under consideration, including encyclopedic and reference literature, folklore works, and empirical methods, including pedagogical observation, the use of questionnaires and surveys, and generalisation of ethnopedagogical experience. The experimental work was carried out to determine the moral potential of traditional family values in the Chuvash family. The author comes to the conclusion that Chuvash families have preserved national customs and traditions that they inherited from their ancestors in order to pass on to the next generations as a common reference point in their family life.
йӑлана кӗнӗ наци хаклӑхӗсене упракан кил-йыш хальхи обществӑра пĕтĕм этемлĕх культурин уйрăлми пайĕ пулса тăрать. Нацин хӑй ăнланăвне ӳсме, эткерлĕхе хаклама тата стереотипсене аркатма, ҫемье хаклӑхӗсене урăхларах курма хистекен социаллӑ улшӑнусен тапхăрĕнче те кил-йыш йӑлана кӗнӗ социаллӑ институт пек сыхланса юлни питĕ паха. Ҫавна май пӗтӗм этемлӗхĕн тата нацин ҫемье хаклӑхӗсене палӑртакан ваттисен сӑмахӗсемпе каларӑшсем пысӑк пӗлтерӗшлӗ. Тӗпчев тӗллевӗ – хальхи чӑваш кил-йышĕнче ҫитӗнекен ӑрӑва вĕрентсе ӳстерме пулăшакан ҫемье хаклӑхӗсене палӑртасси тата ăнлантарса парасси. Йӑлана кӗнӗ ҫемье хаклӑхӗсене статьяра ҫирӗп те туслӑ кил-йыш никӗсӗ пек курса тишкернӗ. Çемье пурнӑҫӗ тата кил-йышри хутшӑнусем ҫинчен калакан чӑвашла ваттисен сӑмахӗсемпе каларӑшсене тĕпчени çакна кăтартать: пирĕн халăх наци культури тата йӑли-йӗрки çинче никĕсленсе тăракан ҫемье хаклӑхӗсене пысӑка хурать. Ачасен ашшӗ-амӑшӗ патне туртӑнас кăмăлĕ хавшаса пынине те палăртса хăвартăмăр. Аслисем хӑйсен ачи-пăчин тыткаларăшне ӑнланманнине статьяра ҫак сӑлтавсемпе çыхăнтарса ăнлантарнă: 1) ашшӗ-амӑшӗн педагогика пӗлӗвӗпе ӑсталӑхĕ тарăн та анлă пулманни; 2) чӑваш ҫемйин ӑс-хакӑлпа кӑмӑл-сипет хаклӑхӗсем ҫинче никӗсленнӗ воспитани принципӗсене хальхи вăхăтра манӑҫа кӑларни. Автор шучĕпе, халăх педагогикин никӗсне вӗренни ачасене воспитани парас ӗҫре ырă витĕм кӳрĕ. Статьяра икĕ тĕрлĕ меле тĕпе хунă: 1) пĕтĕмĕшле теори меслечĕсем тата темăпа çыхăннă психологипе педагогика литературине тишкерни; çав шутра – энциклопедипе справка материалӗсене, фольклор хайлавӗсене пăхса тухни; 2) сăнав (эмпиризм) меслечӗсем; çав шутра: педагогика сӑнавĕсем ирттерни, анкетӑсемпе тата ыйтӑмсемпе усӑ курни, этнопедагогика опычĕпе паллаштарни. Чӑваш уил-йышĕнчи йӑлана кӗнӗ ҫемье хаклӑхӗсен кӑмӑл-сипет вӑй-хӑватне палӑртас тӗлӗшпе эксперимент ӗҫĕ ирттернӗ. Автор ҫакăн пек пӗтӗмлетӳ тӑвать: чӑваш ҫемйисем хӑйсен мӑн аслашшӗсенчен эткерлӗхе юлнă наци йӑли-йӗркине упраççĕ, вӗсене малашнехи ӑрусем валли те кил-йыш пурнӑҫӗнчи ориентир пек парса хӑварма шутлаççĕ.