аспирант, старший преподаватель
postgraduate student, senior lecturer
аспирант
анализом кыргызского устного народного творчества занимались различные исследователи. Данная работа посвящена рассмотрению соматической лексики, транслирующей целый ряд образов, понятий и ассоциаций, которые отразили особенности миропонимания и мировосприятия древнего народа. Наименования частей тела – соматизмы – относятся к древнейшим частям лексики, которая складывалась на протяжении тысячелетий и отразила древние познания человека о себе и своем теле. В большом количестве соматизмы использовались сказителями при исполнении ими народных эпосов. В статье рассмотрено понятие «соматизмы», приведены примеры соматизмов при описании внешности героев кыргызских эпосов «Манас», «Курманбек» и «Сказание о СаринжиБөкөй».
the analysis of Kyrgyz folklore was done by various researchers. Present work is dedicated to the somatism lexis, transmitting a whole range of images, concepts and associations that reflect the peculiarities of the world view and the world perception of the ancient people. The names of body parts – somatism – belong to the oldest parts of the vocabulary, which evolved over the millennia and reflected the ancient knowledge of man about himself and his body. In a large number somatisms were used by storytellers in the performance of their national epics. The article considers the concept of «somatisms», examples of somatisms in the physical description of heroes of the Kyrgyz epic «Manas», «Kurmanbek», «The Legend of Sarinzhi Buky» are represented.
кӑркӑс халӑхӗн сӑмахлӑх ӑсталахне нумай тӗпчевçӗ тишкернӗ. Ку ӗçре авалхи халӑх тӗнчене мӗнле курнине, туйнине-ӑнланнине уçса паракан сӑмахсене вӗсем палӑртакан сӑнарсем, ӑнлавсем тата ассоциацисем çине таянса тӗпченӗ. Çын ӳт-пӳ пайӗн ячӗсем – соматизмсем – нумай-нумай çул аталанса паян кунччен юлнӑ лексикӑн чи авалхи сийне кӗреççӗ, авалхи çын хӑйӗн çинчен, ӳт-пӗвӗн ку е вӑл пайӗ çинчен мӗн шухӑшланине кӑтартаççӗ. Соматизмсемпе халапçӑсем халӑх эпосне каласа панӑ чухне йышлӑн усӑ курнӑ. Статьяра «соматизм» ӑнлава тишкернӗ, вӗсемпе кӑркӑс эпосӗн («Манас», «Курманбек» тата «СаринжиБөкөй çинчен калакан халап») геройӗсене епле сӑнланине уçӑмлатакан тӗслӗхсем иле-иле кӑтартнӑ.