старший преподаватель
senior lecturer
аслă преподавателĕ
В статье исследована проблема поиска инновационных механизмов технологии развития научно-исследовательской компетентности (НИК) будущего специалиста для высокотехнологичного наукоемкого предприятия (ВНП). Обоснован выбор в пользу гибкой педагогической технологии как инструмента развития НИК. Сущностные характеристики «гибкой» технологии, ее отличие от «жестких» алгоритмизированных подходов раскрываются через проанализированные теоретические подходы и классификации педагогических технологий, а также специфику подготовки кадров для наукоемких отраслей промышленности. Представлена авторская педагогическая технология, которая реализуется в интегративной полисубъектной научно-образовательно-производственной среде (НОПС) технического вуза. Предложена архитектура технологии с основополагающей динамической моделью, разработаны и обоснованы ее структурные компоненты, выделены этапы реализации и педагогические условия. Доказано, что гибкая педагогическая технология, основанная на принципах личностно-ориентированного и компетентностного подходов, обеспечивает последовательное развитие научно-исследовательской компетентности через поэтапное наращивание научно-исследовательского опыта и исследовательской автономии студента – от репродуктивных учебно-исследовательских заданий до полноценного участия в научно-исследовательских проектах в составе профессиональных междисциплинарных команд и выполнения реальных производственных задач ВНП.
The article examines the problem of finding innovative mechanisms for a pedagogical technology aimed at developing the research competence (RC) of future specialists for high‑technology, knowledge‑intensive enterprises (KIEs). The choice in favor of a flexible pedagogical technology as a tool for developing RC is substantiated. The essential characteristics of “flexible” technology and its distinction from “rigid” algorithmized approaches are revealed through an analysis of theoretical approaches and classifications of pedagogical technologies, as well as through the specific features of personnel training for knowledge‑intensive industries. The author presents an original pedagogical technology implemented in an integrative, polysubject research‑education‑production environment (REPE) of a technical university. The architecture of the technology is proposed, with a foundational dynamic model; its structural components are developed and substantiated, and the stages of implementation and pedagogical conditions are identified. It is proven that a flexible pedagogical technology based on the principles of person‑centered and competence‑based approaches ensures the progressive development of research competence through the phased accumulation of research experience and the student's research autonomy – from reproductive educational and research tasks to full‑fledged participation in research projects within professional interdisciplinary teams and the performance of real production tasks at KIEs.
Статьяра пысӑк технологиллӗ ăслăлăх предприятийĕ валли хатĕрлекен специалистӑн наука тӗпчев компетентлӑхне аталантармалли технологин инновациллӗ механизмӗсене шырас ыйтӑва тӗпченӗ. Ăслăлăх тӗпчев компетентлӑхне аталантармалли лару-тăрăва кура улшăнакан, вырăнлă педагогика технологине мĕншĕн суйланине ăнлантарса панă. «Лару-тăрăва кура улшăнакан» технологин тӗп характеристикисене, унӑн алгоритмланă «пиçĕ» мелсенчен уйрăлса тăракан енĕсене тишкерсе тухнӑ теори мелӗсемпе педагогика технологийӗсен классификацийӗсене, ҫавӑн пекех ăслăлăха кирлĕ отрасльсен кадрĕсене хатĕрлемелли спецификăна шута илсе уçса панă. Техника вузĕн интегративлă полисубъектлă ăслăлăх, вĕренӳ тата производство талккăшӗнче (ĂВПТ) пурнăçланакан авторăн педагогика технологине кăтартнă. Тӗп динамикӑллӑ модельлӗ технологи архитектурине сӗннӗ, унӑн структура компоненчӗсене туса хатӗрленӗ тата никӗсленӗ, пурнӑҫа кӗртмелли тапхӑрсене тата педагогика условийӗсене палӑртнӑ. Харпӑр хӑй тӗллевлӗ тата компетентлӑ мелсен принципӗсем ҫинче никӗсленекен лару-тăрăва кура улшăнакан педагогика технологийӗ студентӑн ăслăлăх тӗпчев опытне тата тӗпчев автономине тапхӑрӑн-тапхӑрӑн ӳстерсе пырса репродуктивлӑ вӗренӳпе тӗпчев заданийӗсенчен пуҫласа ăслăлăх тӗпчев проекчӗсене тĕрлĕ дисциплинӑра вăй хуракан çынсенчен тăракан профессиллӗ командӑсен йышӗнче туллин хутшӑнасси тата пысӑк технологиллӗ ăслăлăх предприятийĕн чӑн производство задачисене пурнӑҫласси урлӑ ăслăлăх тӗпчев компетентлӑхне ҫине-ҫинех аталантарма май панине кӑтартса панӑ.