аспирант
postgraduate student
аспиранчĕ
В статье рассматривается проблема формирования читательской грамотности обучающихся 5–9-х классов в контексте современных образовательных задач. Под читательской грамотностью в работе понимается интегративное качество личности, реализуемое в деятельности осмысленного чтения и включающее мотивационный, информационный, практико-ориентированный и эмпатийный компоненты. В качестве ведущего педагогического средства, обеспечивающего одновременное развитие представленных выше компонентов, предлагается использование аналитических методов. Применение аналитических методов позволяет углубить смысловой анализ текста и обеспечить построение целостной педагогической технологии. Представленный критериально-диагностический аппарат, включающий уровни (высокий, средний, низкий) и критерии для оценки сформированности читательской грамотности обучающихся основной школы, позволяет выявить типичные затруднения учеников, что далее ложится в основу направленной коррекционной работы. В статье приведены данные констатирующего этапа эксперимента, дифференцированные по возрастным группам (5–6-е, 7–8-е и 9-е классы), демонстрирующие преобладание семантизации текста и слабое развитие эмпатийного компонента в аналитической работе большей части обучающихся, что является основанием для внедрения аналитической работы в качестве педагогической технологии. Эмпирическую базу исследования составили 314 учеников 5–9-х классов (156 – экспериментальная группа, 158 – контрольная группа) трех общеобразовательных организаций г. Шумерли Чувашской Республики. На основании полученных результатов можно сделать вывод о возможности разработки моделей организации учебно-воспитательного процесса с компонентами аналитического и творческого подходов к проведению занятий и внеклассных мероприятий.
The article examines the problem of developing reading literacy among students in grades 5–9 in the context of contemporary educational tasks. In this work, reading literacy is understood as an integrative quality of the personality, realized in the activity of meaningful reading and comprising motivational, informational, practice-oriented, and empathic components. The use of analytical methods is proposed as the leading pedagogical means ensuring the simultaneous development of the components outlined above. The application of analytical methods makes it possible to deepen the semantic analysis of a text and to ensure the construction of a coherent pedagogical technology. The presented criterion-based diagnostic apparatus, including levels (high, medium, low) and criteria for assessing the development of reading literacy among primary school students, makes it possible to identify students' typical difficulties, which subsequently form the basis for targeted remedial work. The article presents data from the ascertaining stage of the experiment, differentiated by age group (grades 5–6, 7–8, and 9), demonstrating the predominance of text semantization and the weak development of the empathic component in the analytical work of the majority of students, which serves as the basis for introducing analytical work as a pedagogical technology. The empirical base of the study comprised 314 students in grades 5–9 (156 in the experimental group, 158 in the control group) from three general education institutions in Shumerlya, Chuvash Republic. Based on the results obtained, it is possible to conclude that models for organizing the educational process can be developed, incorporating components of analytical and creative approaches to conducting classes and extracurricular activities.
Статьяра 5–9-мӗш классенче вӗренекенсен вулавçă пӗлӳлĕхне хальхи вӗрентӳ задачисен контекстӗнче йӗркелес ыйтӑва пӑхса тухнă. Пирĕн ĕҫре вулавçă пӗлӳлӗхӗ тени ăнланса-тăнласа вуланă вăхăтра пурнӑҫланакан тата ҫыннӑн сăлтав-туртăм (мотиваци), информаци, практика тата эмпати компоненчĕсенчен тăракан интегративлӑ пахалӑхне пӗлтерет. Ҫӳлерех асăннă компонентсене пӗр вӑхӑтрах аталантарма май паракан тĕп педагогика хатӗрӗ вырӑнне аналитика меслечӗсемпе усӑ курма сӗннӗ. Аналитика меслечӗсемпе усӑ курни текстӑн пӗлтерӗш тишкерӗвне тарӑнлатма тата пӗрлӗхлӗ педагогика технологине йĕркелеме май парать. Вӗренекенсен вулавçă пӗлӳлĕхĕ мĕнлерех йӗркеленнине хакламалли шайсенчен (пысăк, вӑтам, пĕчĕк) тата критерисенчен тăракан илсе панă критерипе диагностика аппарачӗ тӗп шкулта вӗренекенсен анлă сарăлнӑ йывӑрлӑхӗсене тупса палӑртма май парать, ҫакӑ малашнехи тӗллевлӗ коррекци ӗҫне пуçарма хистет. Статьяра ҫул ӳсӗмӗсем тӑрӑх уйрӑлса тӑракан (5–6-мĕш, 7–8-мĕш тата 9–мĕш классем), текст семантизацийӗ ытларах пулнине тата вӗренекенсенчен чылайӑшӗн аналитика ӗҫӗнче эмпати компоненчӗ начар аталаннине кӑтартакан экспериментӑн констатаци (палӑрту) тапхӑрӗн пĕтĕмлетĕвĕсене илсе кӑтартнӑ, ҫакӑ аналитика ӗҫне педагогика технологийӗ пек усă курмалли сӑлтав пулса тӑрать. Чӑваш Республикин Ҫӗмӗрле хулинчи пӗтӗмӗшле пӗлӳ паракан виҫӗ организацин 5–9-мӗш классенче вӗренекен 314 ачи (эксперимент ушкӑнӗнче –156, тӗрӗслев ушкӑнӗнче – 158) тӗпчевӗн эмпирика базине йӗркеленӗ. Эксперимент вĕçĕнче палăртнă кӑтартусене тӗпе хурса вӗренӳпе воспитани процесне йӗркелемелли модельсене занятисемпе класс тулашӗнчи мероприятисене ирттерме аналитика тата пултарулӑх мелӗсен компоненчӗсемпе хатӗрлеме май пурри пирки пӗтӗмлетӳ тума пулать.