канд. психол. наук, доцент
candidate of psychological sciences, associate professor
канд. психол. наук, доценчĕ
статья посвящена проблеме формирования гибких навыков педагога и их использованию в образовательном процессе. Современные педагоги сталкиваются с необходимостью быстро адаптироваться к новым условиям профессиональной деятельности, эффективно взаимодействовать с субъектами образовательного процесса, проявлять лидерские качества, креативность и решать нестандартные задачи. Требования к профессиональной компетентности педагога выводят на передний план использование комплекса универсальных навыков, названных «гибкими». Цель исследования заключается в уточнении понятия «гибкие навыки», определении компонентного состава и особенностей их использования в образовательном процессе, что способствует эффективному взаимодействию как с обучающимися, так и с другими участниками образовательных отношений. Важно применять такой подход, где педагог является примером и наставником, а образовательный процесс становится средой для развития таких навыков, как коммуникабельность, критическое мышление, эмпатия, креативность и т. д. В статье определена группа гибких навыков, актуальных для педагогов общеобразовательных организаций, представлена их характеристика. Особое внимание уделено цифровой грамотности, необходимой для безопасного и эффективного использования цифровых технологий. Анализ источников позволил определить действенные пути, методы формирования гибких навыков, среди которых автор выделяет разработку и реализацию психолого-педагогических программ формирования гибких навыков педагога.
the article deals with the problem of developing teachers' soft skills and their application in the educational process. Modern teachers face the need to quickly adapt to new conditions of professional activity, effectively interact with participants in the educational process, demonstrate leadership qualities and creativity, and solve non-standard problems. The requirements for a teacher's professional competence bring to the forefront the use of a set of universal skills known as “soft skills”. The aim of the research is to clarify the concept of “soft skills”, determine their component composition, and identify the specifics of their use in the educational process, which facilitates effective interaction with both students and other participants in educational relations. It is important to apply an approach where the teacher serves as a role model and mentor, and the educational process becomes an environment for developing skills such as communication, critical thinking, empathy, creativity, etc. The article identifies a group of soft skills relevant for teachers in general education institutions and provides their characteristics. Special attention is given to digital literacy as a prerequisite for the safe and effective use of digital technologies. Based on the analysis, effective soft skills development methods were identified, including the implementation of psychological and pedagogical programs for teachers.
Статьяна педагогăн пиҫĕ хăнăхăвĕсем аталанса ҫирĕпленнине тата вĕсемпе вĕренӳре усă курассине халалланă. Хальхи педагогсем професси ĕҫĕн ҫĕнĕ лару-тăрăвĕне хăвăрт хăнăхассипе, вĕренӳ аталанăвĕн субъекчĕсемпе ăнăҫлă хутшăнăва кĕрессипе, ертӳҫĕ пахалăхĕсене, ҫĕнĕлле шухăшлама пултараслăха (креатива), стандартлă мар ыйтусене татса парас пултарулăха кăтартассипе ҫыхăннă йывăрлăхсене час-час кураҫҫĕ. Педагогăн професси компетенцийĕ пирки калакан требованисенче педагог «пиҫĕ» текен хăнăхусен нумай енлĕ комплексĕпе епле усă курнине мала кăларнă. Тĕпчевĕн тĕллевĕ «пиҫĕ хăнăхусем» ăнлава кĕрет уҫăмлатасси, ҫав хăнăхусен пайрăм тытăмне тупасси тата пайсемпе вĕренӳре епле усă курнин хăйне евĕрлĕхне палăртасси пулса тăрать. Ку вара вĕренекенсем тата вĕренӳ хутшăнĕвне кĕрекенсем хушшинче майлашакан ҫыхăнăва тухăҫлатма май парать. Педагог тĕслĕх паракан тата вĕрентекен пулни, вĕренӳ аталанăвĕ калакан хăнăхусене (хутшăнма пултараслăха, критикăллă шухăшлава, эмпатие, креатива т. ыт. те) аталантаракан талккăш пулни пĕлтерĕшлĕ. Статьяра паян кун педагогсемшĕн пĕлтерĕшлĕ пиҫĕ хăнăхусен ушкăнне тупса кăтартнă, вĕсене характеристика парса сăнланă. Цифра технологийĕсемпе хăрушсăр тата тухăҫлă усă курмалли цифра пĕлĕвне уйрăм тимлĕх уйăрнă. Материал ҫăл куҫне тишкерни пиҫĕ хăнăхусене аталантарса ҫирĕплетмелли витĕмлĕ ҫул-йĕр, меслетсем тупма май панă. Вĕсенчен автор педагогсен пиҫĕ хăнăхăвĕсене аталантаракан психологипе педагогика программисене пурнăҫа кĕртнине палăртать.