канд. пед. наук, доцент
candidate of pedagogic sciences, associate professor
канд. пед. наук, доценчĕ
современная система образования предъявляет конкретные требования к личности будущего выпускника высшего учебного заведения. В частности, студент должен уметь управлять своим временем, самостоятельно выстраивать траекторию саморазвития на основе образовательных принципов. Саморефлексия – важный аспект личностного самосовершенствования. Она отражает способность мозга наблюдать за мыслительными процессами, позволяет осознавать мотивы своих действий и оценивать собственную деятельность для того, чтобы в дальнейшем внести в нее необходимые коррективы. В настоящее время многие ученые говорят о проблеме информационного перенасыщения, которая вызвана цифровизацией общественной жизни и выступает причиной когнитивных и регулятивных нарушений, зафиксированных у представителей молодого поколения. Данная работа посвящена выявлению возможных средств развития навыков саморефлексии у студентов высших учебных заведений в процессе обучения математике. Анализ и обобщение литературы по рассматриваемой проблеме приводят к заключению о недостаточном представлении в образовательном пространстве методических инструментов развития навыков саморефлексии обучающихся высшей школы. В ходе педагогического эксперимента установлено, что разработанный на основе имеющегося вывода электронный дневник самонаблюдения является эффективным средством развития навыков саморефлексии у студентов, осваивающих содержание математических дисциплин. Организованное научное исследование позволило определить ряд вопросов, открытых для дальнейшего изучения.
the modern education system sets specific requirements for the personality of a future university graduate. In particular, a student should be able to manage their own time and create their own self-development path based on educational principles. Self-reflection is an important aspect of personal development. It reflects the brain's ability to observe its own thought processes, allows to realize the motivations its actions and to evaluating its own activity in order to make the necessary adjustments. Currently, many scientists are talking about the problem of information overload, which is caused by the digitalization of public life and leads to cognitive and regulatory disorders among young people. This work is devoted to the identification of possible means of developing self-reflection skills among university students in the process their mathematics education. An analysis and generalization of the literature on the topic under consideration lead to the conclusion that there is an insufficient representation in the educational space of methodological tools for developing self-reflection among university students. The pedagogical experiment revealed that the electronic self-observation diary developed based on the existing conclusion is an effective means of developing self-reflection skills among students studying mathematics. The organized scientific research has identified a number of issues that require further study.
Вĕренĕвĕн хальхи тытăмĕ аслă вĕренӳ заведенийĕн пулас выпускникĕ умне кĕрет требованисем кăларса тăратать. Уйрăммăн илес пулсан – студентăн вăхăтпа пĕлсе усă курмалла, хăйĕн аталану ҫул-йĕрне вĕренӳ принципĕсене пăхăнса тытса пыма пултармалла. Харпăр хăйне сăнаса ӳсĕм туни – ҫын аталанăвĕн пысăк пĕлтерĕшлĕ енĕ. Вăл пуҫ мимин шухăшлав ĕҫ-хĕлне сăнаса тăрас пултарулăхне кăтартать, ҫынна вăл хăйĕн ку е вăл ĕҫне мĕншĕн тунине ăнланса илме тата тунă ĕҫ-пуҫа малашлăхра кирлĕ пек улăштарас тĕллевпе хаклама май парать. Хальхи вăхăтра ученăйсем информаци ытлашши нумай пулнăран ҫын умне тухса тăракан йывăрлăхсем ҫинчен ҫыраҫҫĕ. Вĕсем общество пурнăҫĕ ытлашши информациленнипе ҫыхăннă та ҫамрăк ăрăвăн шухăшлавĕпе ĕҫ-пуҫа йĕркелес пултарулăхĕ пăсăлнин сăлтавĕ пулса тăраҫҫĕ. Ку ĕҫе аслă вĕренӳ заведенийĕ студенчĕсен математикăна алла илнĕ май харпăр хăйне сăнаса аталантармалли хатĕрĕсене тупас ыйтăва халалланă. Пăхса тухакан ыйтăва тĕпченĕ литературăна тишкерни тата пĕтĕмлетни студентсен хăйсене сăнаса аталантармалли хатĕр сахал текен пĕтĕмлетӳ патне илсе пырать. Педагогика эксперименчĕ вăхăтĕнче тĕпчев пĕтĕмлетĕвĕ ҫине таянса хатĕрленĕ электрон дневник математика дисциплинисен содержанине алла илекен студентсем хăйсене сăнаса аталанма май паракан тухăҫлă хатĕр пулнине палăртнă. Йĕркелесе ирттернĕ ăслăлăх тĕпчевĕ малашне тишкермелли ыйту чылай иккенне курма май пачĕ.