канд. пед. наук, доцент
candidate of pedagogic sciences, associate professor
канд. пед. наук, доценчĕ
цель статьи – на основе изучения и критического анализа научной литературы, обобщения отечественного и собственного профессионального опыта теоретически обосновать и подтвердить эмпирически эффективность технологии подготовки будущих педагогов к формированию социально ответственного поведения у подростков в условиях профессионального обучения в вузе. Данная технология основана на реализации в образовательном процессе следующих педагогических условий: введение проблемы социальной ответственности в курс психолого-педагогических дисциплин; вовлечение студентов в практику разработки программ формирования социально ответственного поведения у подростков, нацеленность на реализацию их во время педагогической практики; создание условий для проявления активной гражданской позиции и формирования опыта профессионально-творческой самореализации, участия в добрововольческом и (или) волонтерском движениях, социальном проектировании. В исследовании использовались как общенаучные методы (анализ, обобщение, синтез, моделирование), так и эмпирические: рефлексия профессионального опыта, наблюдение, тестирование, диагностические методики. В статье проанализированы философские, психологические, педагогические подходы к понятию «социальная ответственность», «социально ответственное поведение». Раскрыто понятие «готовность педагога к формированию социально ответственного поведения у подростков» как интегральное профессиональное качество личности; выделены критерии, показатели и уровни его сформированности; проанализированы подходы к его формированию в вузовской практике; обоснованы условия успешного решения данной задачи в условиях профессиональной подготовки.
the purpose of the article is to substantiate theoretically and confirm empirically the effectiveness of the technology of preparing future teachers for the formation of socially responsible behavior among adolescents in the context of professional training at a university, based on the study and critical analysis of scientific literature, generalization of native and own professional experience. This technology is based on the implementation of the following pedagogical conditions in the educational process: introduction of the problem of social responsibility into the course of psychological and pedagogical disciplines, involvement of students in the practice of developing programs for the formation of socially responsible behavior among adolescents, focusing on their implementation during pedagogical practice; creation of conditions for an active civic position and the formation of experience in professional and creative self-realization, participation in the volunteer and (or) volunteer movement, social projects. The article analyzes philosophical, psychological, pedagogical approaches to the concept of "social responsibility", "socially responsible behavior". The concept of "readiness of a teacher to form socially responsible behavior among adolescents" as an integral professional quality of an individual is revealed; criteria, indicators and levels of its formation are identified; approaches to its formation in university practice are analyzed, conditions for a successful solution of this problem in the context of professional training are substantiated.
Статья тĕллевĕ – ăслăлăх литературине тĕпчесе тата критикăллă тишкерсе, тăван çĕр-шыв ученăйĕсен тата авторăн професси опытне пĕтĕмлетсе, çул çитмен ачасене çынсемпе хутшăннă чух яваплă тыткалама вĕрентекен педагогсене малашне хатĕрлемелли технологин тухăçлăхне аслă шкул вĕренĕвĕнче теори тата практика енчен çирĕплетесси. Ку технологи никĕсĕн çирĕплĕхĕ педагогикăпа çыхăннă çак условисенчен килет: психологипе педагогика дисциплинисен курсне çын умĕнче явап туйма хăнăхтарнинчен; студентсем çул çитмен яшсемпе хĕрсенче яваплăх аталантаракан программăсем тунинчен, вĕсене педпрактика вăхăтĕнче пурнăçа кĕртмелли, хастарлă гражданлăх позицийĕ палăрмалли условисем тунинчен, професси пултарулăхĕ, професси пултарулăх опычĕ вăй илсе çирĕпленмелли лару-тăру пурринчен, харпăр хăй ирĕкĕпе тăвакан ĕçе е волонтер юхăмне, пурнăçа лайăхлатакан проекта хутшăннинчен. Тĕпчевре пĕтĕм ăслăлăхăн меслечĕсемпе те (тишкерӳпе, пĕтĕмлетӳпе, синтезлавпа, модельлевпе), професси панă вăй-халпа пурнăçа сăнаса пухнă опытпа та (сăнавпа, пĕтĕмлетӳпе, тест ĕçĕпе, диагностика меслечĕпе) усă курнă. Статьяра «пурнăç умĕнче тăракан яваплăх», «пурнăç умĕнче тăракан яваплăха туйса тунă ĕç» ăнлавсене уçса паракан философи, психологи, педагогика çул-йĕрĕсене тишкерсе тухнă. Нумай енлĕ пултарулăха пĕрлештерекен «педагог çул çитмен яшсемпе хĕрсене çын умĕнче явап туйса тыткалама вĕрентме хатĕр пулни» ăнлав содержанине уçса панă; çавнашкал педагог аслă шкулта чăнах пиçсе çитнине çирĕплетекен критерисене, кăтартусемпе шайсене палăртса тухнă; ку тĕллеве профессие алла илнĕ май пурнăçланмалли условисене кăтартса ĕнентернĕ.