канд. пед. наук, доцент
candidate of pedagogic sciences
канд. пед. наук
во введении описываются особенности мышления, восприятия и анализирующего наблюдения детей с общим недоразвитием речи, затрудняющие правильный анализ и оценку зрительной информации. Методикой исследования является задание «Нелепицы» в варианте, представленном Р. С. Немовым. В результатах исследования приводятся обобщённые количественные результаты по отдельным нелепицам. Качественный анализ фиксирует верные ответы и раскрывает механизмы ошибочных ответов детей. Представлены качественные характеристики анализа, осуществляемого нормально развивающимися детьми и детьми с общим недоразвитием речи (III уровень) 5 лет при рассматривании данного изображения: варианты объяснения несоответствий (всё ли нарисовано правильно) и варианты уточнения ответов (как на самом деле должно быть). По каждому варианту объяснений и уточнений несоответствий приводятся обобщённые количественные данные и количественная разница между результатами нормально развивающихся детей и детей с общим недоразвитием речи (III уровень). Все варианты объяснений и уточнений проиллюстрированы ответами детей и представлены в соответствии с количественной разницей между показателями детей с нормальным речевым развитием и общим недоразвитием речи (III уровень). При этом указываются варианты с количественным преобладанием в норме, варианты с количественным преобладанием при общем недоразвитии речи (III уровень) и варианты, отмечающиеся только при общем недоразвитии речи (III уровень). В заключении представлена последовательность установленных вариантов объяснений и уточнений по степени количественной разницы между показателями нормально развивающихся детей и детей с общим недоразвитием речи (III уровень) от большей разницы к меньшей.
the introduction describes the features of thinking, perception and analyzing observation of children with ONR, which make it difficult to correctly analyze and evaluate visual information. The research methodology is the task «Nelepies» in the version presented by R.S. Nemov. The results of the study provide generalized quantitative results for individual absurdities. Qualitative analysis captures the correct answers and reveals the mechanisms of children's erroneous answers. Qualitative characteristics of the analysis carried out by normally developing children and children with OHP (III level) aged 5 years when considering this image are presented: options for explaining inconsistencies (whether everything is drawn correctly) and options for clarifying answers (how it should actually be). For each option for explaining and clarifying discrepancies, generalized quantitative data and a quantitative difference between the results of normally developing children and children with OHP (III level) are given. All variants of explanations and clarifications are illustrated by the children's answers and presented in accordance with the quantitative difference between the indicators of children with normal speech development and GR (III level). At the same time, variants with a quantitative predominance in the norm, variants with a quantitative predominance in OHP (level III) and variants that are noted only in OHP (level III) are indicated. In conclusion, a sequence of established options for explanations and clarifications is presented in terms of the degree of quantitative difference between the indicators of normally developing children and children with OHP (level III) from a larger difference to a smaller one.
кӳртĕм пайра, пуплевĕ пĕтĕмĕшле аталанман ачасен шухăшлавĕн, тавралăх туйăмĕн, тишкерӳллĕ сăнавĕн куçпа курса илнĕ информацие тишкерсе тĕрĕс хак пама чăрмантаракан уйрăмлăхĕсене уçса панă. Тĕпчевĕн меслечĕ «Килĕшӳсĕрлĕх» ĕçĕн Р.С. Немов сĕннĕ варианчĕ пулса тăрать. Тĕпчев пĕтмĕшĕнче уйрăм килĕшӳсĕрлĕхсен пĕтĕмлетӳллĕ результачĕсене хисепсемпе кăтартса панă. Пахалăха тишкерни тĕрĕс хуравсене çирĕплетсе хăварать, ачасем тăвакан йăнăшсен механизмне уçса парать. 5 çул тултарнă нормăпа аталанакан тата нормăпа аталанман (III шай) ачасен пĕр-пĕр ӳкерчĕке пăхса тухнă чухнехи паллăсене тишкернин пахалăх енĕсене кăтарнă: тӳр килӳ çуккине (пурне те тĕрĕс ӳкернĕ-и?) ăнлантарнин варианчĕсем тата хуравсене тӳрлетнипе пулнă (чăннипе епле пулмалла?) вариантсем. Тӳр килӳсем çуккине ăнлантарнă тата тӳрлетнĕ кашни вариантпа пĕтĕм хисепе тата тĕрĕс-тĕкел ӳсекен ачасемпе калаçу енчен кăлтăклă (III шай) ачасен кăтартăвĕсен уйрăмлăхĕсене хисеп тăрăх палăртса пынă. Ăнлантару панă тата тӳрлетӳ тунă пĕтĕм варианта ачасен хуравĕсемпе ĕнентернĕ тата уйрăмлăхсене числопа кăтартса пынă. Çавăнпа пĕрлех, йĕркеллĕ калаçакансен хисепĕ пысăкрах вариантсене, пуплев пĕтĕмĕшле аталанманнисен (III шай) варианчĕсене, пĕтĕмĕшле аталанманнисен кăна (III шай) тĕл пулакан вариантсене кăтартнă. Пĕтĕмлетӳре ăнлантару, тӳрлетӳ варианчĕсен йĕркине тĕрĕс-тĕкел ӳсекен ачасемпе калаçу енчен кăлтăклă (III шай) ачасен кăтартăвĕсене пысăк уйрăмлăхран пуçласа пĕчĕк уйрăмлăх таран черетпе вырнаçтарса кăтартнă.