ResearcherID: AAG-3261-2019
ScopusID: 57191845695
канд. пед. наук, доцент
candidate of pedagogic sciences, associate professor
канд. пед. наук, доценчĕ
старший преподаватель
senior lecturer
аслă преподавателĕ
Авторы статьи анализируют риски внедрения ИИ в образовательный процесс и выделяют основные трудности формирования когнитивной вовлеченности студентов в решение учебных задач. С целью их преодоления предлагается ввести отдельное направление пропедевтики, обозначенное исследователями как «когнитивная пропедевтика». В статье приводится указанная дефиниция, раскрываются основные элементы ее содержания и общие положения методики ее реализации в учебном процессе. При этом авторы отмечают, что концепция когнитивной пропедевтики находится в стадии разработки, а ее апробация и экспериментальная проверка станут предметом последующих публикаций. Данная работа носит поисковый характер и открывает дискуссию о необходимости нового дидактического направления. Для полного рассмотрения категорий рисков авторами были проведены два независимых исследования: для студентов младших и старших курсов. Изучалась готовность студентов-первокурсников к работе с ИИ (опрос) и проводилось включенное наблюдение за студентами третьего курса при подготовке дидактико-методического обеспечения. На основании этого было выявлено отношение обучающихся к технологиям ИИ, а также отмечены риски использования ИИ в учебном процессе. Исследование подтверждает растущее влияние ИИ на образовательный процесс, подчеркивает необходимость дальнейшего изучения этой тенденции и предлагает пути уменьшения рисков использования ИИ в учебной практике, вынося на обсуждение необходимость создания нового направления развития осознанного использования данной технологии.
The authors analyze the risks of introducing AI into the educational process and identify the main difficulties in fostering students' cognitive engagement in solving learning tasks. To overcome them, they propose introducing a separate area of propaedeutics, designated by the researchers as "cognitive propaedeutics." The article provides this definition, reveals the main elements of its content, and outlines the general provisions of its methodology for implementation in the educational process. At the same time, the authors note that the concept of cognitive propaedeutics is still under development, and its approbation and experimental verification will become the subject of subsequent publications. This work is exploratory in nature and opens a discussion on the need for a new didactic direction. To fully examine the risk categories, the authors conducted two independent studies: one for junior and one for senior students. They studied first-year students' readiness to work with AI (a survey) and conducted participant observation of third-year students during the preparation of didactic and methodological support. On this basis, students' attitudes toward AI technologies were identified, and the risks of using AI in the educational process were noted. The study confirms the growing influence of AI on the educational process, emphasizes the need for further study of this trend, and proposes ways to reduce the risks of using AI in educational practice, while raising for discussion the necessity of creating a new direction for the development of the conscious use of this technology.
Статья авторӗсем вӗренӳ процесне çын хайланă ăс-хакăла (ИИ) кӗртес хӑрушлӑха тишкереҫҫӗ, студентсен вӗренӳ задачисене татса парас ӗҫре когнитивлӑ хутшӑнӑва йӗркелеме чăрмантаракан тӗп йывӑрлӑхсене палӑртаҫҫӗ. Вӗсене ҫӗнтерес тӗллевпе тӗпчевҫӗсем «когнитивная пропедевтика» тесе палӑртнӑ пропедевтикӑн уйрӑм ҫул-йӗрне кӗртме сӗнеҫҫӗ. Статьяра асӑннӑ дефиницие илсе кӑтартнӑ, унӑн содержанийӗн тӗп элеменчӗсене тата ӑна вӗренӳ процесӗнче пурнӑҫламалли меслетлĕхĕн пӗтӗмӗшле положенийӗсене уҫса панă. Çав вăхăтрах авторсем когнитивлă пропедевтика концепцийĕ хатĕрленӳ тапхăрĕнче анчах пулнине, ăна апробацилени тата эксперимент ирттерсе тĕрĕслени малашнехи публикацисен теми пулнине палăртаççĕ. Ку статьяна шырав ĕçĕ пек хакламалла. Вăл çĕнĕ дидактика юхăмĕ йĕркелеме кирли çинчен дискусси уçать. Теветкеллӗх категорийӗсене туллин пӑхса тухма авторсем пĕр-пĕринпе çыхăнман икӗ тӗпчев ирттернӗ, кӗҫӗн тата аслӑ курс студенчӗсене сăнанă. Пĕрремĕш курс студенчĕсен çын хайланă ăс-хакăлпа (ИИ) ĕçлеме хатĕррине тĕпченĕ (опрос) тата дидактикăпа меслетлĕх тивĕçтерĕвне хатĕрленĕ чухне виççĕмĕш курс студенчĕсене те кӗртнӗ сӑнав ирттернӗ. Ҫакна тӗпе хурса вӗренекенсем çын хайланă ăс-хакăл технологийӗсем ҫине мӗнле пӑхнине тупса палӑртнӑ, ҫавӑн пекех вӗренӳ процесӗнче хайланă ăс-хакăлпа усӑ курас хӑрушлӑха палӑртнӑ. Тӗпчев çын хайланă ăс-хакăл вӗренӳ процесне кӳрекен витӗмӗ ӳссе пынине ҫирӗплетет, ҫак туртӑма малалла тӗпчемеллине палӑртать тата вӗренӳ практикинче çын хайланă ăс-хакăлпа усӑ курас хӑрушлӑха чакармалли ҫулсем сӗнет, асӑннӑ технологипе пӗлсе усӑ курассине аталантармалли ҫӗнӗ ҫул-йӗр йӗркелемеллине сӳтсе явма сĕнет.